الف- ارث و سقط جنین……………………………………………………………………………………………….45
ب- کفر……………………………………………………………………………………………………………………..46
ج- لعان……………………………………………………………………………………………………………………..47
د- ولد الزنا………………………………………………………………………………………………………………..48
گفتار چهارم- نفقه جنین…………………………………………………………………………………………………………48
الف: نفقه جنین در فسخ نکاح و طلاق بائن……………………………………………………………………52
ب: نفقه جنین در صورت فوت پدر…………………………………………………………………………….. 53
ج: نفقه جنین در بذل نکاح منقطع………………………………………………………………………………….53
مبحث دوم – حقوق غیر مالی جنین……………………………………………………………………………………………..54
گفتار اول- احترام به حیات جنین………………………………………………………………………………………………….55
الف- حق حیات……………………………………………………………………………………………………………….55
ب – سقط جنین………………………………………………………………………………………………………………56
1: حمایت های کیفری از جنین…………………………………………………………………………………….57
2 : موارد اباحه و موانع مسئولیت………………………………………………………………………………….61
ج- بررسی تطبیقی سقط جنین……………………………………………………………………………………………64
1- سقط جنین در آمریکا…………………………………………………………………………………………….64
2- سقط جنین در حقوق انگلستان………………………………………………………………………………..68
3- سقط جنین در حقوق فرانسه……………………………………………………………………………………69
3-1 – ختم ارادی حاملگی بنا به دلایل درمانی……………………………………………………………70
3-2- قطع دوران بارداری بدون رضایت زن در حقوق فرانسه………………………………………..71
3-3- قطع دوران بارداری با رضایت زن…………………………………………………………………….71
3-4- قطع دوران بارداری توسط زن…………………………………………………………………………..72
گفتار دوم- بهداشت روانی جنین…………………………………………………………………………………………………74
گفتار سوم- سرپرستی جنین………………………………………………………………………………………………………..75
الف- حضانت و موانع آن ……………………………………………………………………………………………….75
1: جنون…………………………………………………………………………………………………………………….80
2:ازدواج……………………………………………………………………………………………………………………80
3 : کفر……………………………………………………………………………………………………………………..81
4 : انحطاط اخلاقی……………………………………………………………………………………………………..81
5 : فوت……………………………………………………………………………………………………………………81
ب- اداره اموال جنین بوسیله نمایندگان ………………………………………………………………………………81
1: ولی و وصی………………………………………………………………………………………………………….82
2: امین جنین…………………………………………………………………………………………………………….83
3: قیم جنین………………………………………………………………………………………………………………83
بخش سوم : احکام جنین بوجود آمده از طریق تکنولوژی نوین …………………………………..85
مبحث اول: تلقیح مصنوعی و احکام آن ………………………………………………………………………………………86
گفتار اول: تلقیح مصنوعی و روشهای متداول آن ……………………………………………………………………………..87
الف: مفهوم تلقیح مصنوعی ………………………………………………………………………………………………….87
ب : روشهای تلقیح مصنوعی ………………………………………………………………………………………………88
1 : اهدای تخمک ………………………………………………………………………………………………………..88
2 : اهدای اسپرم …………………………………………………………………………………………………………89
3: اهدای جنین …………………………………………………………………………………………………………..90
4: اجاره رحم(مادر جانشینی ) ……………………………………………………………………………………..91
گفتار دوم : احکام جنین ایجاد شده از تلقیح مصنوعی …………………………………………………………………….92
الف : بررسی احکام خاص انتقال جنین …………………………………………………………………………………98
ب: بررسی ابعاد حقوقی اهدا و انتقال جنین ………………………………………………………………………….99
مبحث دوم : شبیه سازی جنین و نگرش ادیان به شبیه سازی انسان و بررسی راهکارهای حقوقی……..104
گفتار اول: مفهوم شبیه سازی …………………………………………………………………………………………………….104
گفتار دوم : نگرش ادیان به شبیه سازی انسان ………………………………………………………………………………107
گفتار سوم : بررسی راهکارهای حقوقی ……………………………………………………………………………………..110
نتیجهگیری…………………………………………………………………………………………………………………………………..115
پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………………117
فهرست منابع……………………………………………………………………………………………………………………………….119
چکیده”
با وجود توجه بشر به این مسئله در طول تاریخ، متأسفانه در خصوص خود جنین و حقوق و منافع او توجه کافی به عمل نیامده و همواره جهت حمایت از انسانهای کامل در جوامع مختلف قانونهای متنوعی تدوین گشته و سعی شده به تمام آزادیها و حقوق و منافع او در زندگی اجتماعی توجه شود؛ اما تاکنون نسبت به حقوقی که جنین دارد، یا باید داشته باشد، تحقیقات جامع و کاملی صورت نپذیرفته است. در حالی که وظیفه انسان در قبال موجودی که روح الهی در او دمیده شده و مشیت الهی در به وجود آمدن آن سهیم بوده، بسیار سنگین است و زیبنده نیست موجودی را که هیچگونه قدرت دفاعی ندارد، دارای حقی ندانسته و حقوق او را پایمال کنیم. در کشور ما نیز متأسفانه در اکثر کتب فقهی و حقوقی، حقوق فرد پس از تولد مورد بحث و بررسی قرار گرفته و در خصوص جنین تنها به ضمانت اجرای سقط آن در مراحل مختلف تکوین و تکامل و نیز ارث و وصیت اشاره شده است. بنابراین در این تحقیق سعی شده است به روش کتابخانه ای در حد امکان به بررسی همهجانبه حقوق این موجود ضعیف اعم از مالی و غیرمالی پرداخته شود و جهت حمایت از او راهحلهایی ارائه گردد. جنین بالقوه، انسان کاملی است و طبعاً از لحاظ لقاح دارای حقوقی میباشد؛ اما چون اراده او تکامل نیافته است، تصور تکلیف برعهده او میسر نیست. هر چند که ممکن است قهراً دارای تکلیف گردد، مانند تعلق دیون متوفی. اگر جنینی هم جزء ورثه باشد، نسبت به سهمی که از ترکه میبرد، دیون متوفی بر عهده او قرار میگیرد. اما چون موضوع تحقیق حقوق مدنی جنین است، بنابراین مسائل بررسی شده محدود به حقوق، یعنی مزیتهایی است که قانوناً میتوان برای جنین در نظر گرفت، و نه تکالیفی که ممکن است به عهده او بار گردد. ولی به لحاظ اینکه عرفاً از واژه جنین برای تمام مراحل تکوین و تکامل آن استفاده میشود، در این تحقیق هم هرجا بحث از حقوق مدنی جنین به میان آمد، به معنای عام آن بوده که در بردارنده تمامی مراحل رشد بدون تفکیک مراحل مختلف آن است.
سوالات و مسائل مختلفی در خصوص حقوق جنین وجود دارد، که راه کار قانونی صریحی نمیتوان برای آنها یافت. در این تحقیق سعی شده است با بررسی مسائل راهحل مناسبی را تا حدودی ارائه نمود.
واژگان کلیدی : اهلیت جنین ، حقوق مالی، اثبات نسب ، اداره اموال جنین
مقدمه “
الف: بیان مساله
اقرا باسم ربک الذی خلق(علق، 1)
بخوان به نام پروردگارت که آفریننده عالم است.
خلق الانسان من علق(علق، 2)
آن خدایی که انسان را از خون بسته بیافرید.
و لقد خلقنا الانسان من سلاله من طین(مؤمنون، 12)
و همانا ما آدمی را از گل خالص آفریدیم.
ثم جعلناه نطفه فی قرار مکین(مؤمنون، 13)
پس آنگاه او را نطفه گردانیده و در جای استوار قرار دادیم.
ثم خلقنا النطفه علقه فخلقنا العلقه مضغه فخلقنا المضغه عظاما فکسونا العظام لحماً ثم انشاناه خلقا آخر(مؤمنون،14).
آنگاه نطفه را علقه و علقه را گوشت پاره و باز آن گوشت را استخوان و سپس بر استخوانها گوشت پوشانیدیم. پس از آن (به دمیدن روح پاک مجرد) آفرینشی دیگر پدید آوردیم.
یکی از مباحثی که از ابتدای خلقت ذهن انسان را به خود اختصاص داده، بحث مربوط به تولید مثل و به تبع آن جنین و دوران جنینی است. این موضوع در طول تاریخ همواره یکی از مسائلی بوده، که از منظرهای متفاوت در میان تمدن های بشری مورد توجه قرار گرفته است. امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی انسان خودخواه به شبیهسازی روی آورده و در صدر آزادیهای مورد در خواستش، آزادی سقط جنین جای میگیرد.پیرامون عنوان تحقیق حاضر یعنی حقوق مدنی جنین کمتر بحث به میان آمده است و در این تحقیق سعی شده در حد امکان به مسایل مربوط به حقوق مدنی جنین بحث شود و دیدگاههای متعدد حقوقدانان کشورهای مختلف نیز پیرامون این امر ارائه گردد تا نگرشی نودر این عرصه بوجود بیاید که موجودی که دارای روح و در حال تکامل به مرحله انسانی است نیز دارای حقوقی باشد که انسانها از آن برخوردار هستند.
ب : علت انتخاب موضوع
با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی و دیدگاههای حقوقی و نظرات حقوقدانان در عرصه های متفاوت چه احکام و آثاری بر جنین به وجود آمده است و از این طریق بار میگردد و نسبت او چگونه مشخص میگردد؟ از لحاظ پزشکی “جنین” به موجودی میگویند که پس از لقاح تخمک به وسیله اسپرماتوزوئید و پس از تقسیمات اولیه سلولی تخم حاصل میشود واز هفته هشتم، رشد خود را تا پایان بارداری میگذارند و به دوران قبل از آن “رویان” میگویند. اگر جنین دارای حقوقی است و از آنها متمتع می گردد این حقوق چیست؟؟ آیا جنین بخاطر نداشتن قدرت بازهم می تواند از حقوق خود متمتع گردد؟؟ آیا جنین باید حتماً زنده متولد شود تا از حقوق مدنی متمتع گردد یا خیر؟؟ آیا این موجود ضعیف و فاقد اراده دارای حق حیات است؟ و یا اینکه مادر میتواند با استناد به حق حیات و آزادی خود در بارداری و ادامه آن این حق را از او سلب کند؟ در صورتی که بارداری مادر منافی با حیثیت و شئونات خانوادگی و یا باعث فقر اوست، چطور؟ یا در صورت وجود مشکلات جسمانی و ژنتیکی آیا مجوزی برای سلب حق حیات جنین وجود دارد؟ یا اینکه حق حیات جنین مقدم بر تمام این موارد است؟ حضانت از جنین برعهده چه شخصی یا اشخاصی میباشد و به چه نحوی امکانپذیر است؟ مسئولیت اداره امور و اموال جنین بر عهده چه کسانی است و چه تکالیفی را میتوان بر دوش آنها بار کرد؟
ج : سوالهای تحقیق
سئوالاتی که سعی شده است در این تحقیق مورد بررسی قرار بگیرند، عبارتند از اینکه:
1- آیا جنین از اهلیت کامل برخوردار است؟ یا از قسمتی از آن و همچنین در صورت زنده متولد نشدن چه آثاری بر اهلیت او بار می گردد؟
فرضیه 1: برای اینکه انسان اهلیت تصرف (اجرای حق) داشته باشد،باید بالغ و عاقل و رشید باشد.پس اگر جنین زنده متولد شود از حقوق مدنی متمتع می گردد.
2- نسبت جنین در اشکال مختلف به چه صورت است؟ و آیا طبق ماده 1167 قانون مدنی باید جنین به وجود آمده از زنا را فاقد نسب دانست؟ و یا اینکه می توان جهت حمایت از او راه حل قانونی مناسبی یافت؟
فرضیه 2: نباید طفلی را که در نتیجه ارتباط نامشروع بوجود آمده از حقوق مسلم و طبیعی محروم کرد و او را بی هویت در جامعه رها نمود. حتی فرد به وجود آمده از زنا تنها تبعاتی که می تواند داشته باشد این است که فرد به وجود آمده از زنا از ارث محروم است،ولی از حقوق دیگر مانند حق بهره مندی از نفقه و حضانت و سایر حقوق محروم نمی گردد.
3- آیا جنین قابلیت برخورداری از حقوق مدنی را دارد؟ در خصوص مسائل مالی قابلیت مالک شدن را دارد؟ اصولاً نحوه مالک شدن او به چه صورت است؟ همچنین در زمینه حقوق غیر مالی،جنین از چه حقوقی و چگونه می تواند بهرهمند گردد؟
فرضیه3 : جنین محجور و فاقد اهلیت تصرف میباشد و اجرای حقوق او توسط نماینده قانونی یا قضایی وی صورت میگیرد. تمتع جنین معلق بر زنده متولد شدن میباشد؛ یعنی با زنده متولد شدن جنین نتیجه میگیریم که جنین از ابتدای دارای اهلیت تمتع بوده است. حقوق غیرمالی جنین به حق حیات، سقط جنین، بهداشت روانی، حضانت و اداره امور جنین تقسیمبندی می شود.
د : پیشینه تحقیق
در کتب متعدد از جمله قانون مدنی و رسالات فقهای شیعه اشارات جزئی به حقوق مدنی جنین شده که با توجه به مفهوم ملاک آنها می توان راجع به جنین که انسانی است که هنوز وارد حیات دنیوی و تنفس نگردیده رجحان داد و تفسیر نمود.

پیرامون حقوق کیفری جنین پایان نامه نگارش گردیده است ولی پیرامون حقوق مدنی خیر .
در مورد تحقیق حاضر نظرات اساتید و دانشمندان علم پزشکی بسیار متعدد است و هم چنین پیرامون حقوق جنین نظرات اساتید علم حقوق در کتابهای آنها درمباحث متعدد حقوق جنین به چشم می خورد.در قوانین متعدد کشورها نیز نظرات متعدد از اساتید علم حقوق اراده گردیده که دربعضی موارد مغایر با قوانین کشور ماست و جای بررسی حقوقی و کنکاش دارد.
مقالات و پایان نامه های متعدد نه بصورت تخصصی در مورد موضوع پایان نامه بلکه مثلاً در مورد شبیه سازی مورد توجه اساتید رشته های مختلف قرار گرفته و نظرات خود را در قالب مقاله و پایان نامه اراده نموده اند که در تحقیق حاضر به آنها اشاره شده است.
در کتابهای متعدد من جمله رساله های مراجع و کتب قوانین داخلی و قوانین خارجی نظراتی بصورت پراکنده اشاره شده و بصورت کامل و در قالب کتاب مدونی ارائه نشده است.
ه : نوع و روش تحقیق
جهت پاسخ دادن به سوالات فوق با وجود مشکلات مختلف از قبیل نبودن منابع کافی قابل استفاده و
نداشتن قانونی خاص و روشن و بدون ابهام و در دسترس با بررسی کتب مرتبط با موضوع پایان نامه به روش کتابخانهای و با در نظر گرفتن سوالات و بررسی مفهوم هر موضوع جهت شناخت کلیه حقوقی که میتوان برای جنین در نظر گرفت اقدام به بررسی قوانین بصورت تطبیقی شده است.
و : مشکلات تحقیق
مشکلات مختلف از قبیل نبودن منابع کافی و در دسترس ونداشتن قانون خاص پیرامون موضوع تحقیق وعدم دسترسی آسان به منابع مرتبط باعث گردید تا تحقیقات کامل و جامعی پیرامون موضوع تحقیق انجام پذیرد وحتی به کتابخانه های متعدد مراجعه و سعی فراوان در جمع آوری اطلاعات مربوط به تحقیق و دستیابی به منابع مورد بحث گردیده است.از طرفی بعلت نبودن ترجمه منابع خارجی به زبان فارسی راهی جز ترجمه قوانین مرتبط خارجی نبود و این امر هم مستلزم هزینه و هم وقت فراوان گردید و در کل تلاش فراوان جهت دستیابی به نتیجه مطلوب گردیده است.
ز : ساختار پایان نامه
این پایان نامه در سه بخش تدوین شده است.بخش اول شامل دو فصل می باشد، در فصل اول جهت شناخت و درک بهتر موضوعات به تعریف جنین از لحاظ لغوی و پزشکی و فقهی پرداخته شده است. در فصل دوم برای شناخت حقوقی جنین مسائلی همچون اهلیت مورد بررسی قرار گرفته است. جهت مشخص شدن اینکه چه شخص و اشخاصی مکلف به حمایت و نگهداری از جنین هستند، نسب در دو گفتار تحت عنوان نسب مشروع و نسب نامشروع مورد بررسی قرار گرفته و سعی شده است در خصوص زنازادگی که قانون نسب را مردود دانسته است برای حمایت از جنین راه حلی قانونی پیشنهاد گردد.
همانطور که میدانیم حقوق مدنی یکی از پر اهمیتترین مباحث در زندگی اجتماعی است.
بنابراین بخش دوم به نحوه برخورداری جنین از حقوق مدنی اختصاص یافته، که این بخش نیز در دو فصل تحت عنوان حقوق مالی و حقوق غیر مالی تدوین یافته است. در فصل مربوط به حقوق مالی قابلیت جنین برای مالک شدن مورد تحقیق قرار گرفته، که سعی شده است عناوین مختلف مالکیت جهت بهره مندی جنین از اعیان و منافع مورد بررسی قرار گیرد.
از آنجا که حقوق غیر مالی نیز دارای ارزش خاصی است و در بسیاری از موارد اهمیت بیشتری از حقوق مالی دارد، فصل دوم به حق حیات، بهداشت روانی و حضانت اختصاص یافته است. یکی از مهمترین مباحث این فصل حق حیات جنین است، که با بررسی آن و استثنائات و اولویتها به مسئله سقط جنین و موارد اباحه و جواز و سقط قانونی اشاره شده است.
امروزه یکی از راههای درمان ناباروری زوجین تلقیح مصنوعی می باشد ، که ممکن است از طریق اهدای تخمک ، اسپرم و یا جنین صورت پذیرد . در هر موردکه جنین به غیر از راههای طبیعی بوجود می آید. بنابراین جهت مشخص شدن حقوق چنین جنین هایی و بررسی مسائلی همچون حضانت ،نسب و نحوه وراثت آنها بخش سوم در دو فصل تدوین شد، که فصل اول به این امر اختصاص یافته است . یکی از مسائل روز جوامع بشری پیدایش تکنولوژی نوین شبیه سازی است که با سرعت در حال پیشرفت بوده و با وجود مخالفت ادیان و دولتها احتمال پیدایش جنین یا انسانهایی با این روش وجود دارد. بنابراین فصل دوم به شبیه سازی اختصاص یافته است که با بررسی روشهای مختلف آن سعی شده است راه کارهای حقوقی قابل قبولی جهت حمایت از چنین جنین هایی ارائه گردد.
بخش اول:
شناخت جنین:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

برای درک بهتر جنین و مراحل مختلف رشد، ابتدا بهتر است از تعریف جنین شروع کنیم، به همین دلیل این بخش به دو فصل تقسیم شده است . در فصل اول شناخت فیزیولوژی جنین، ودر فصل دوم شناخت حقوقی جنین را مورد بررسی قرار داده ایم.
مبحث اول : شناخت فیزیولوژی جنین
هدف از تدوین این فصل درک بهتر و شناخت دقیق جنین می باشد ، تا با شناخت و تعریف مراحل رشد از منظر پزشکی و فقهی و بررسی مراحل مختلف رشد و تمایز آن از واژه هایی چون “حمل” و “رویان” بهتر بتوان جهت حمایت از این موجود ضعیف گام برداشت و حقوق مختلف آنرا بررسی کرد. در فصل دوم شناخت حقوقی جنین را مورد بررسی قرار داده ایم.
گفتار اول:
تعریف لغوی جنین و حمل
در فرهنگ لغت عمید واژه(جنین) به معنی “هر چیز پوشیده و مستور تا زمانی که در شکم مادر است و زاییده نشده آمده،که جمع آن اجنه است.”1
“حمل در عربی نیز به معنای آبستنی و بارداری است و جنین در بارداری و جنین در فارسی به بار شکم یعنی بچه که در شکم مادر است ،معنی شده است” .2بنابراین می توان گفت که جنین و حمل از لحاظ لغوی مترادف هم می باشند.
فرهنگ فارسی معین ذیل واژه “جنین” چنین می نگارد:
“جنین” “اسم – عربی” هر چیز پوشیده ،مستور ، موجودی که پس از لقاح تخمک بوسیله اسپرما توزوئید و پس از تقسیمات اولی سلول تخم حاصل می شود.ولی هنوز دوران رشد خود را در داخل پوسته تخمک یا رحم مادر (یا کیسه جنینی در گیاهان) می گذارند.3
در دو بیت زیر که از دو شاعر پر آوازه ادبیات ایران می باشد جنین به معنای بچه اندر شکم آمده است.
گر بریزد خونــــم آن روح الامـــــین جرعه جرعه خون خورم همچون جنین(مولوی)
شعر ناگفتن به از شعری که باشد نادرست بچه نازادن به از شش ماهه افکندن جنین (منوچهری)
حمل نیز به معنای باردار شدن زن ،حامله شدن،بار آوردن درخت ،آبستن و بار شکم آمده است.4
گفتار دوم:
تعریف پزشکی و بیولوژی جنین
“فرآیند پیدایش جنین و تولد نوزاد از نظر بیولوژی را می توان بدین شرح به اختصار بیان کرد:
از ترکیب و لقاح دو سلول جنسی نر به نام “اسپرم” و سلول جنسی ماده بنام “تخمک” موجودی به نام “زیگوت” که جنین تک سلولی است،به وجود می آید و سپس شروع به تقسیم می کند. زیگوت از زمان تقسیم اولیه تا هشت هفته پس از آن “رویان” یا امبریو نامیده می شود و گاه به غلط رویانهای
2-8 سلولی را نیز جنین می نامند.”5
“رویان(embryo) در واقع واژه ای است که برای توصیف مراحل اولیه رشد به کار می رود و از مرحله شروع تقسیم سلولی تا هفته هشتم حاملگی جنین را شامل میشود.
پس از گذشت حدود 24 ساعت از لقاح گامت ها (اسپرم و تخمک)، زیگوت که جنین تک سلولی است به وجود می آید .این سلول تقسیم میتوزی خود انجام می دهد و تبدیل به دو سلول می شود . تقسیمات ادامه می یابد و هر بار تعداد سلولها دو برابر می شوند و در حدود 16 سلولی ،جنین حاصل بشکل کره توپر کوچکی در می آید که “مورولا” نام دارد .در حدود روز پنجم مورولا به درون رحم می رسد.”6
از نظر پزشکی دوران رشد جنین چند مرحله دارد :
1- دوره اول رشد یا دوره لایه زاینده:
در این دوره تحت تاثیر منظم،دقیق و پیچیده انواع هورمونهای جنسی با تعادل و تبادلات عملی آنها در اواسط یک چرخه جنسی تخمک گذاری اتفاق می افتد . از آن لحظه که طبیعت ،تمامی هم و غم خود را در رشد و تکامل این سلول ناچیز تا رسیدن وی به موجودی میلیونها بار عظیم تر از خود به کار
می گیرد، حوادث بسیاری در پیشبرد این سلسله مراحل به هم پیوسته و منظم به وقوع می پیوندد.
هنگامی که تخمک در داخل لوله زهدانی قرار گرفت، توسط انقباضات ماهیچه ای دیواره به سوی مجرای زهدانی رانده شده و تخمیناً بعد از 12 تا 24 ساعت در نزدیکی انتهای تخمدانی لوله بارور
می شود.
تخم چند سلولی یا مورولا بعد از سه روز این مسیر را طی کرده، در چهارمین روز در ابتدای حفره زهدانی قرار می گیرد .هنگام ورود به داخل حفره زهدانی، پنج روزه بوده و “بلاستوسیت” نامیده
می شود. عمل لانه گزینی در انسان در حدود ششمین روز اتفاق می افتد.
بنا براین تقریباً در هفته اول زندگی انسان ،مادر و جنین مستقل از هم میباشند و ارتباط سلولی و خونی بین این دو وجود ندارد.تقریباًدر انتهای هفته دوم لقاح،گردش خونی بین جفت و زهدان برقرار
می گردد و در انتهای هفته سوم پرزهای دائمی جفتی تشکیل می گردند و نهایتاً قلب در هفته چهارم شروع به ضربان میکند و پرزهای جفتی آماده خونرسانی به رویان اصلی با مواد غذائی و اکسیژن کافی می گردند.7
2-دوره دوم رشد یا دوره رویانی:
دوره رویانی سومین تا هشتمین هفته رشد را شامل شده و طی آن هر یک از سه لایه زاینده متمایز گشته ،بافت ها و اعضای اختصاصی خود را ایجاد می کنند و در نتیجه در انتهای این دوره،اعضای اصلی و نمای کلی بدن جنین قابل تشخیص می گردد . طول رویان در ابتدای این دوره،یعنی اواخر سه هفتگی حدود2-1 میلی متر بوده و در هفته چهارم به 6-4 میلی متر می رسد. در این زمان انتهای سری و دمی رویان و جوانه های اندامی در حال تشکیل و قابل تشخیص هستند.
در اواخر هفته پنجم ،رویان 10 میلی متری و دارای جوانه اندامی است.در انتهای هفته ششم 14 میلی متر طول داشته و عروق مغزی خطوط چهره و شیارهای دست،که بعداًبصورت انگشت جدا خواهد شد،دیده می شوند. در انتهای هفته هفتم طول آن 22 میلی متر است. خطوط انگشتان از هم جدا شده و پلک ها و سر و سینه قابل دید است.در انتهای هفته هشتم رویان حدود 30 میلی متر طول دارد، اندامهای آن بلند و در ناحیه آرنج ها و زانو ها خم شده است .به طور کلی دوره دوم رشد یا مرحله رویانی، مختص تمایز می باشد .عوامل تراتوژن در این زمان بیشترین ناهنجاری ها را ایجاد می کنند و نوع ناهنجاری بستگی به این دارد که در زمان تاثیر تراتوژن چه عضوی بیشترین حساسیت را دارا
می باشد.
به طور عمده دستگاه اعصاب مرکزی در هر دوره رویانی و جنینی و به خصوص در نیمه اول دوره رویانی،یعنی هفته سوم تا پنجم در حال رشد و تمایز است.رشدقلب و دستگاه عروق فقط در دوره رویانی،به خصوص از اواسط هفته سوم تا اواسط هفته ششم، رشد گوش به طور اخص از هفته چهارم تا نهم و به طور ضعیف تر تا هفته دوازدهم، و رشد چشم از اواسط هفته چهارم تا هنگام زایمان که بیشترین زمان اثرپذیری آن تا نیمه هفته هشتم می باشد.
اندامهای فوقانی و تحتانی از اواسط هفته چهارم تا انتهای دوره رویانی به خصوص تا هفته هفتم آن، لب ها در هفته پنجم و ششم،اندامها در دو هفته آخر دوره رویانی و کمتر تا بیست هفتگی، کام و دهان در دو هفته آخر دوره رویانی و هفته اول دوره جنینی و اعضای تناسلی خارجی از هفته های هفتم تا نهم با شدت بیشتر و تا پایان بارداری با شدت کمتر در حال رشد و تمایز و تکوین بوده و نسبت به تراتوژن ها تاثیر پذیرند.
3- دوره سوم رشد یا دوره جنینی:
دوره جنینی از شروع ماه سوم تا انتهای زندگی داخل رحمی بوده و مشخصه آن بلوغ بافت ها و اعضاء و رشد سریع بدن می باشد . در این دوره ایجاد ناهنجاری کم بوده و یا اصلاً وجود ندارد.در ماه سوم صورت و اندام جنین به شکل انسان درآمده و چشم ها از طرفین به سطح شکمی صورت و گوش ها به محل قطعی خود می رسند. در هفته 11 تا 12 جنس جنین مشخص است . تقسیم و فعالیت رفلکسی در هفته 12 در ماهیچه های جنین قابل ایجاد است و تا 11 هفتگی باقیمانده فتق نافی در جنین وجود دارد . در ماه سوم طول جنین 5 تا 8 سانتی متر و وزن آن 10 تا 45 گرم می باشد.در ماه چهارم به طول 9 تا 14 سانتی متر و وزن به 160 الی 200 گرم و در ماه پنجم طول جنین به 15 تا 19 سانتی متر و وزنش به 250 الی 450 گرم بالغ می گردد.در 5 ماهگی سطح بدن جنین از موهای کرکی ظریفی پوشیده شده و موی سر و ابروها نیز قابل تشخیص اند.در این زمان حرکات جنین از طرف مادر احساس می شود.
جنین بعد از این به هر حال و با وجود مشکلات بسیار در محیط خارج رحمی قابلیت زیستن را خواهد داشت .در این دوره که با رشد اعضاء مشخص می گردد،تمایز کما بیش در بیشتر اعضاء و اندامها پایان یافته است و آسیب پذیری اعضاء به عوامل تراتوژن به سرعت کاهش می یابد.هر چند سیستم اعصاب مرکزی ،چشمها و دستگاه تناسلی همچنین به تمایز خود ادامه داده و آسیب پذیر
می باشند.8
گفتار سوم:
دوره رشد جنینی از نظر فقهی
خداوند سبحان در قرآن کریم در سوره مبارکه علق، مومنون و حج مراحل تکوین جنین را به شرح ذیل بیان نموده است.
سوره علق،آیات 1و2:
اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ (?)
بخوان به نام پروردگارت که آفریننده عالم است.
خَلَقَ الإنسَانَ مِنْ عَلَقٍ (?)
آن خدایی که انسان را از خون بسته بیافرید.
سوره مومنون،آیات 12 الی 14:
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَهٍ مِنْ طِینٍ (12)
و همانا ما آدمی را از گل خالص آفریدیم.
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَهً فِی قَرارٍ مَکِینٍ (13)
پس آنگاه او را نطفه گردانیده و در جای استوار قرار دادیم.
ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَهَ عَلَقَهً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَهَ مُضْغَهً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَهَ عِظاماً فَکَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ (14)
آنگاه نطفه را علقه و علقه را گوشت پاره و باز آن گوشت را استخوان و سپس بر استخوانها گوشت پوشانیدیم (و پیکری کامل کردیم) پس از آن (به دمیدن روح پاک مجرد)آفرینشی دیگر را پدید آوردیم.
سوره حج آیه 5:
یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنْ کُنْتُمْ فی‏ رَیْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَهٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَهٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَهٍ مُخَلَّقَهٍ وَ غَیْرِ مُخَلَّقَهٍ لِنُبَیِّنَ لَکُمْ وَ نُقِرُّ فِی الْأَرْحامِ ما نَشاءُ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُکُمْ طِفْلاً(5)


پاسخ دهید